Stel, je partner komt te overlijden, kun je dan in het huis blijven wonen? Dat is op zich een eenvoudige vraag, maar het antwoord is minder eenvoudig. Allereerst moet je weten wie de eigenaar van het huis is. Je moet weten hoe de relatie is vormgegeven. En als laatste, ook niet onbelangrijk, hoe hebben jullie het financieel geregeld? Dus als je samen een huis hebt, wat zijn dan je rechten?
Samenlevingsvorm
Laten we beginnen met de samenlevingsvorm. Stel, je bent ongehuwd en je bent ook geen geregistreerd partner van elkaar. Dan woon je weliswaar samen, maar dat geeft je nog geen rechten. Om wel iets voor elkaar te regelen als er zich iets ergs voordoet, zoals bijvoorbeeld een overlijden, kun je een samenlevingscontract opstellen. Hierin kan aangegeven worden dat de langstlevende partner een recht heeft om in de woning te mogen blijven wonen. Een verblijvingsbeding heet dat in juridische vaktaal. Een verblijvingsbeding regelt dat na overlijden, alle goederen die op naam van beiden staan bij de langstlevende partner mogen blijven. Dat geldt ook voor een huis dat je samen hebt gekocht. Belangrijk is dus wel, dat het huis op beide namen staat en dat jullie samen eigenaar zijn van het huis. Ook al zouden bijvoorbeeld de ouders van je partner erven, dan kunnen ze de langstlevende partner niet het huis uit zetten. Is zo’n samenlevingscontract er niet, dan kan dit wel.
Testament
Is een testament dan niet nodig? Soms wel, soms niet. Als er kinderen zijn bijvoorbeeld, dan kunnen kinderen hun erfdeel opeisen als er geen testament is. Dit kun je voorkomen door een testament te laten opstellen en daarin elkaar tot erfgenaam benoemen. Ook in een testament kun je overigens regelen dat de langstlevende in de gezamenlijke woning mag blijven wonen. Je kunt de overblijvende partner het levenslang vruchtgebruik van de woning toekennen. Ook een manier om de langstlevende partner te beschermen.
Trouwen
Hoe zit dat als je getrouwd bent? Je kunt getrouwd zijn in algehele gemeenschap van goederen of op huwelijkse voorwaarden. Is er sprake van algehele gemeenschap van goederen, dan valt de woning hier ook in. Dat is dan voor de helft van de ene partner en voor de helft van de ander. Als een partner overlijdt, is de helft van het huis opeens een erfenis. Het andere deel behoort nog steeds tot de overblijvende partner. Ook hier kan een testament uitkomst bieden, door hierin vast te leggen dat de langstlevende erft of het vruchtgebruik van de woning krijgt.
Huwelijksvermogenrecht
Overigens is het belangrijk om te weten, dat er nieuw huwelijksvermogensrecht geldt. Per 2018 trouwt u, als je niets regelt bij de notaris, in beperkte gemeenschap van goederen. Als er sprake is van een gezamenlijke woning voor het huwelijk, wordt de woning automatisch 50/50 (los van de eigendomsverhouding voor het huwelijk). Zeker als er hypotheek aan het huis is verbonden, is het belangrijk om hierbij stil te staan.
En dan financieel: als je het juridisch goed hebt geregeld en je mag in het huis blijven wonen, kun je dit dan ook financieel dragen? Is er extra aflossing op de hypotheek? Is er nabestaandenpensioen geregeld? Dit zijn allemaal vragen die om een antwoord vragen. Als je voor het eerst (met je partner) een huis koopt, is het belangrijk om met elkaar duidelijke afspraken te maken en die ook vast te leggen. Ik weet wat belangrijke aandachtspunten zijn en hoe je gemaakte afspraken goed kunt vastleggen.